1. Bong gân là gì?
Bong gân là tên mà dân gian hay gọi để chỉ tình trạng căng dãn, đứt 1 phần hoặc hoàn toàn dây chằng. Trong đó dây chằng ở đây là thành phần kết nối xương với xương, có vai trò làm vững khớp. Vì vậy bong gân có thể gây nên tình trạng mất vững khớp.
Bong gân có thể gặp ở tất cả các khớp nhưng hay gặp nhất là khớp cổ chân sau đó đến khớp gối, cổ tay, khuỷu và khớp vai.
2. Nguyên nhân gây nên bong gân
Thường do hậu quả của những chấn thương đột ngột với lực chấn thương mạnh. Do cơ chế chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp vào vùng khớp. Có thể gặp trong chấn thương thể thao, tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hoặc tai nạn lao động…
3. Bong gân có thể gặp những triệu chứng gì?
- Đau vùng khớp chấn thương.
- Sưng nề, bầm tím khớp, tụ máu khớp.
- Hạn chế khả năng vận động khớp và chi tổn thương.
- Trường hợp nặng có thể dẫn đến lỏng khớp thậm trí mất chức năng khớp.
4. Khi bị bong gân thì cần làm gì?
- Chườm đá: Dùng túi chườm đá chườm lên vùng khớp tổn thương càng sớm càng tốt. Ngày Chườm 4-6 lần, mỗi lần khoảng 15-20 phút. Chườm đến khi đỡ sưng nề vùng tổn thương. Chú ý không chườm quá lâu trên cùng 1 vị trí sẽ dễ gây bỏng lạnh.
- Bất động hoặc hạn chế vận động vùng khớp bị bong gân. Nếu bong gân mức độ nhẹ cần hạn chế vận động khớp tổn thương. Trong trường hợp bong gân nặng cần bất động hoàn toàn khớp bị tổn thương bằng nẹp bột tư thế cơ năng 4-6 tuần. Khi đỡ sưng đau vùng khớp tổn thương người bệnh có thể nhẹ nhàng tập vận động trở lại.
- Băng ép vùng tổn thương bằng băng chun với mức độ vừa tay. Băng không được quá chặt hoặc quá lỏng.
- Năng cao chi bị tổn thương nhằm tránh sưng nề.
5. Bị bong gân có nên đi khám Bác Sĩ không?
Người bệnh cần đi gặp Bác Sĩ nếu có các dấu hiệu sau:
- Bong gân đến muộn hoặc đã được chẩn đoán là bong gân nhưng điều trị không hiệu quả dẫn đến lỏng hoặc đau khớp mãn tính.
- Chấn thương lặp lại nhiều lần vào vùng khớp bị bong gân trước đó.
- Bong gân mức độ nặng với biểu hiện như: Đau nhiều, kèm Sưng nề khớp, không thể vận động hoặc đi lại được.
- Đau không nhiều nhưng cảm giác lỏng khớp hoặc mất vững khớp khi vận động.
6. Điều trị bong gân như thế nào
- Điều trị nội khoa. Áp dụng cho các trường hợp bong gân mức độ vừa hoặc nhẹ với các biện pháp như bất động khớp, dùng thuốc giảm đau, chống viêm, giảm sưng nề. Khi khớp bớt sưng nề và đỡ đau có thể tập phục hồi chức năng từ nhẹ đến nặng với mức độ tăng dần.
- Phẫu thuật. Áp dụng cho các trường hợp bong gân mức độ nặng dây chằng đứt hoàn toàn gây lỏng khớp. Phẫu thuật có thể tái tạo hoặc khâu lại dây chằng đứt…
Ths.Bs.Trần Quyết – khoa Chấn Thương Chỉnh Hình bv đa khoa Xanh Pôn Hà Nội.
