Loạn sản khớp háng ở người trẻ – những điều cần biết

loan-san-khop-hang
  1. Tổng quan về loạn sản khớp háng

Loạn sản khớp háng là bệnh lý có thể điều trị ở giai đoạn sớm nhưng nếu chẩn đoán muộn có thể để lại hậu quả lâu dài. Loạn sản khớp háng ở trẻ nhỏ được gọi là loạn sản khớp háng tiến triển. Còn ở người lớn được gọi chung là loạn sản ổ cối. Loạn sản khớp háng là nguyên nhân hàng đầu gây thoái hóa khớp ở người trẻ. Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị không thay khớp ở những bệnh nhân bị bệnh ở giai đoạn cuối như cắt đầu trên xương đùi, cắt ổ cối. Nhưng thay khớp háng toàn phần vẫn là tiêu chuẩn điều trị cho những bệnh nhân bị bệnh giai đoạn cuối.

Trong bệnh lý này ổ cối thường nông, nhỏ hơn và nằm lệch hướng. Đầu trên xương đùi xẹp hình elip, cổ xương đùi ngã trước và ngẩng cao. Thường có nhiều cấu trúc chèn vào giữa chỏm đùi và ổ cối như gân cơ thắt lưng chậu chèn vào giữa chỏm đùi và ổ cối. Bao khớp co rút nhiều. Sụn viên ổ cối quá sản và rách. Sụn khớp thoái hóa nhanh hơn. Các bất thường này gây ngắn chi, hạn chế vận động khớp háng, đi khập khiễng. Gây đau nhiều và cuối cùng gây thoái hóa khớp.

Tỉ lệ mắc bệnh của loạn sản khớp háng dao động khoảng 3-5%. Tuy nhiên tỉ lệ thực tế có thể cao hơn. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh gấp 2-4 lần so với nam giới. DDH được xem là di truyền theo cơ chế nhiều gien. Các yếu tố nguy cơ làm tăng tỉ lệ mắc loạn sản khớp háng: Gia đình có người mắc DDH; đẻ ngôi mông, vẹo cổ (thường kèm theo biến dạng DDH), các biến dạng do thai nhi nằm trong tử cung quá trật (biến dạng bàn chân, biến dạng gối).

Xquang trong loạn sản khớp háng bên trái

2. Chẩn đoán loạn sản khớp háng như thế nào

Ở trẻ nhỏ

Bệnh được chẩn đoán phổ biến vào 3 tháng đầu sau sinh, qua khám lâm sàng (bằng các kiểm tra làm mất vững khớp háng như Ortolani test và Barlow test) và phải được khám lại nhiều lần. Giai đoạn đầu của trẻ nhũ nhi, khớp háng không vững là dấu hiệu đáng tin nhất, ngoài ra có biểu hiện nếp gấp đùi 2 bên không giống nhau. Giai đoạn sau, thường gặp dấu hiệu ngắn chân và hạn chế giang khớp háng. Trường hợp trật khớp háng hai bên phát hiện hơn cần dựa vào chẩn đoán hình ảnh.

X quang: Ở độ tuổi 2-3 tháng, X quang là phương pháp đáng tin cậy. Đây là độ tuổi tốt nhất để phát hiện loạn sản khớp háng bằng X quang. Bình thường chỉ số ổ cối (AI) dưới 30 độ. Nghi ngờ nếu 30-40 độ và bất thường nếu trên 40 độ. Khớp háng bán trật hoặc trật khi hành xương của đầu trên xương đùi nằm ở phía ngoài so với bờ ngoài của ổ cối.

Siêu âm: Là phương pháp hiệu quả để phát hiện loạn sản khớp háng. Nếu khớp háng mất vững rõ rang thì không cần các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Sử dụng các phương pháp này khi còn nghi ngờ, khi có những yếu tố nguy cơ và khi cần theo dõi hiệu quả điều trị.

Người lớn: Loạn sản khớp háng ở người lớn thường do bệnh phát triển từ nhỏ mà bị bỏ sót. Bệnh nhân đến viện thường biểu hiện đau khớp háng. chức năng khớp háng giảm nhiều, ngắn chi, đi khập khiễng. X-quang và CT thường biểu hiện khớp háng bị thoái hóa gây biến dạng nghiêm trọng cấu trúc khớp háng.

Cắt xương chỉnh trục – 1 trong những phương pháo điều trị DDH trong giai đoạn muộn

3. Điều trị loạn sản khớp háng như thế nào

Có nhiều phương pháp điều trị như điều trị nội khoa. Phẫu thuật cắt xương nhưng đối với bệnh ở giai đoạn muộn. Khớp háng thoái hóa nhiều thì thay khớp háng là phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. Để giảm đau và phục hồi được chức năng khớp háng cho bệnh nhân.

Thay khớp háng điều trị loạn sản khớp háng đến trong giai đoạn muộn

Ths.Bs Trần Quyết – Trung tâm Phẫu thuật Khớp và Y Học Thể thao – bệnh viện đa khoa Tâm Anh.

Trả lời